Pilotluk nankör bir meslek!
Pilotluk geliri yüksek, maaşı iyi bir meslek... Ama diğer yüzünü kaç kişi biliyor veya bilmek istiyor? Pilot olmak isterken bunu hiç düşündünüz mü?
Pilot olmak istiyorum. Peki, bunun mesleğim olmasını istiyor muyum? Bu mesleğin getirilerini, artılarını hepimiz biliyoruz. İyi maaş, dünyayı gezmek, prestijli bir iş, esnek çalışma saatleri… Peki madalyonun diğer yüzü? Bunu kaçımız biliyor ya da bilmek istiyor? Uçuşa ilk başladığım günden bugüne on dört yıl boyunca hep insanlar bana gelip nasıl pilot olurum diye sordular. Ben de her seferinde önce bu eksi yanlarını anlatarak başladım. Sizlere de bu şekilde başlayarak anlatacağım.
YA HİÇ UÇAMAZ HALE GELİRSENİZ?
Diyelim ki bu mesleğe üniversite seçimi ile giriş yaptınız. Dolayısıyla bildiğiniz tek iş uçmak. Kırk yaşlarındayken bir kaza geçirdiniz. Sağlık raporu ile uçuşa elverişliliğinizi kaybettiniz. Tek bildiğiniz şey olan uçmak dışında elinizde bir lisans da yok. İşte pilotluk böyle nankör bir meslektir. Siz yıllarınızı verirsiniz. Sürekli ders çalışırsınız. Havacılığın gerektirdiği şekilde yemeğiniz yer içecekleriniz içersiniz. Fakat uçuşa elverişliliğinizi kaybettiğiniz an bunların hepsi boşa gider. Bu yüzden her zaman üniversite seçeneğini seçip pilotaj okuyan arkadaşlara bu bölümün yanında en azından bir bölüm daha okumalarını tavsiye ederim.
SEVİYORSAN HOBİN OLSUN; AŞIKSAN MESLEĞİN!..
Bu ne böyle kamyoncu sözü dediğiniz duyar gibiyim. İnanın birazdan ne demek olduğunu anlayacaksınız. Bu söz çok sevdiğim ve saydığım yıllarca hava kuvvetlerinde ve sonrasında da havayollarında çeşitli kademe ve rütbeler ile pilotluk yapmış. Şimdi de bir uçuş okulunda eğitim müdürlüğü yapan hocama aittir. Biz okula ilk başladığımız gün aynı benim şu an size yaptığım gibi bizlere bu mesleğin artı ve eksilerini anlatmış ve yol yakınken dönmek isteyenler dönebilir demişti.
Arkadaşlar bu meslek öyle bir meslek ki en yakın arkadaşınızın düğününde ya da cenazesinde siz dünyanın bir ucunda ya da havada olacaksınız. Gün gelecek, evleneceksiniz; eşiniz işe giderken siz uçuştan döneceksiniz. O eve gelirken siz tekrar uçuşa gidiyor olacaksınız. Birbirinizi bir müddet bu şekilde göremeyeceksiniz. İnsanlar tatil yaparken siz yapamayacaksınız çünkü onları tatile götüren uçağı siz kullanacaksınız. Çocuğunuz ilk adımları attığında siz Afrika’ da, Uzakdoğu’ da ya da başka bir kıta da olacaksınız. Baba dediğini, okuma bayramını göremeyeceksiniz. Bu yüzden size kızacak, tavır alacaklar… Arkadaşlarınız pilot oldu ya artık bizi tanımıyor diyecekler halbuki sizin onlarla görüşmek için, içiniz gidecek ama onlar bunu bilemeyecekler… Kız arkadaşınız ya da eşiniz hep uçuştasın, yatıdasın bana hiç vakit ayırmıyorsun diyecek ve siz o bunları söylerken bir an önce uyusam da dinlensem yarın tekrar uçuş var diye düşüneceksiniz. Gün gelecek size X firmasında yatı olmuyormuş. Ya oraya geçersin ya da boşanırız diyecek. İşte bunlar ve daha bir çok problem bu mesleği seçmeyi düşünen arkadaşları bekliyor. Abartmışsın demeyin bu saydıklarımın hepsi çevremde ağabeylerimin, arkadaşlarımın, hocalarımın yaşadıkları problemler ve sıkıntılar. O yüzden arkadaşlar bu işi seviyorsanız hobiniz olsun. Aşıksanız mesleğiniz olsun. Türk Hava Kurumu’ nda ya da başka sportif havacılık kulüplerinde çeşitli branşlarda eğitim alıp uçuş yapabilirsiniz. Havayollarında pilot olmamanız sizin pilot olmadığınız anlamına gelmemektedir.
ARTIK ANA DİLİNİZ İNGİLİZCE!..
Şimdi ben bütün bunlara razıyım. Her türlü sıkıntıya rağmen yaparım diyenler ile uçuş planımıza devam edelim. Günümüzde ticari pilot lisansı ya da havayolları taşımacılığı lisansı alabilmeniz için birkaç seçenek var. Üniversiteler, özel uçuş okulları ve bazı havayolu firmalarının kendi uçuş akademileri yurtiçinde de yurt dışında da mevcut. Her ne seçerseniz seçin bu yola girdiğiniz zaman anadiliniz İngilizce bunu unutmayın. Benim İngilizcem orta yeterli mi? Yeterli değil arkadaşlar!.. Bu işe başlayacak kişinin İngilizcesi en az upper intermediate olması gerekiyor. Bu meslekte şu anki yasalar çerçevesinde altmış beş yaşınıza kadar taşımacılık yapabiliyorsunuz. Yirmi bir yaşınızda lisanınızı aldığınızı düşünürsek hayatınızın kırk dört yılı uluslar arası hava sahalarında geçecek ve uluslar arası platformda havacılık dili İngilizce! Yılda 1000 saate yakın uçuş yapacaksınız. Türkçe’ den daha fazla İngilizce konuşacaksınız. Anadiliniz İngilizceymiş gibi düşünmelisiniz.
YURTİÇİ Mİ, YURT DIŞI MI?
İngilizceyi hallettiğimize göre şimdi yurtiçinde mi yurtdışında mı okula gitsek daha iyi olur sorusuna cevap bulalım. Bu soruyu cevaplamadan önce şu ön bilgiye ihtiyacımız var. Tüm ülke otoriteleri ICAO yani uluslar arası havacılık otoritesi çatısı altında toplanmıştır. ICAO havacılığın kurallarını ve gerekliliklerini yayınlar ve ülkelere bunlar uymanız gereken minimum gereklilik ve kurallardır siz isterseniz daha da daraltabilirsiniz der. Bu çerçevede ICAO’ nun yayımladığı gereklilikleri daha da üst noktaya çıkaran Amerika Birleşik Devletleri Federal Havacılık Dairesi yani FAA ve Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı yani EASA kendi gerekliliklerini yazmışlardır. Bizim ülkemizde şu anda ICAO lisansı veriliyor. Fakat Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile EASA arasında bir çeşit imtiyazlı üyelik çalışması sürüyor. Yani yakın gelecekte bizim lisanlarımız EASA tarafından kabul görecek.
Kabul görmez ise ne oluyor? Aldığınız eğitimin ilgili otorite tarafından kabul görmesi için o otoriteye ait sınavlara girmeniz ve geçmeniz gerekmektedir. Yani Amerika’ da aldığınız lisans ile Avrupa merkezli bir şirkette uçmak isterseniz. Tekrardan EASA sınavlarına girmeniz gerekiyor. Aynı durum tersi için de geçerlidir. Yani EASA lisansınız ile Amerika merkezli bir şirkette uçuş yapmanız için oranın sınavlarına girmeniz gerekmektedir. Buna lisans çevrimi deniyor. Bu yüzden ülkemizde çalışmak isteyen arkadaşların gidecekleri okulu seçerken hangi otoriteye bağlı lisansı verdiklerini öğrenmeleri gerekiyor. İngilizce’ den sonra gelen en önemli maddemiz budur.
LİSE Mİ, ÜNİVERSİTE MEZUNU MU?
Ticari pilot lisansı (CPL) için minimum 18 yaşında, havayolu taşımacılığı lisansı (ATPL ) için ise minimum 21 yaşında olmanız gerekmektedir. CPL ile sadece ikinci pilotluk yapabilirsiniz. ATPL ile kaptan pilotluk da yapabilirsiniz. İki lisansı da almanız için gereken minimum eğitim düzeyi lisedir. Doğru okudunuz. Lise mezunu olmanız yeterlidir. Fakat ülkemizde havayolu firmaları, yabancı ülke vatandaşı değilseniz minimum üniversite mezunu olmanızı istemektedir. Uçuş okulu mezunu iseniz hangi bölümden mezun olduğunuzun da önemi yoktur. Şu an da havayollarında beden eğitimi öğretmenliği, arkeoloji gibi bölümlerden ve açık öğretim fakültelerinden mezun ve başarıyla uçuş hayatını sürdüren pilotlarımız bulunmaktadır.
Firmaların kendi uçuş eğitim akademilerine gitmek istiyorsanız o zaman alım şartnamelerinde bulunan fakültelerden mezun olmanız gerekmektedir.
Üniversitelerin pilotaj bölümleri şu anda sayısal puanla öğrenci almaktadır. Hazırlık ve üzerine dört yıl daha okuyarak üniversite diploması alıyorsunuz. Genelde ilk iki yıl teorik ders ve sonraki iki yılda uçuşlarınızı yapıyorsunuz. Okul sonunda özel uçuş okulları ya da akademi öğrencileri gibi siz de SHGM’ nin Ankara’ daki binasında merkezi sınav sisteminde on dört dersten sınava giriyorsunuz. Bu yolu seçecek arkadaşlar için ülkemizde şu anda bir tane devlet iki tane de vakıf üniversitesinin pilotaj bölümü olduğunu söyleyebilirim. Önümüzdeki öğretim yıllarında başlamak üzere bir iki devlet ve vakıf üniversitesinin daha pilot bölümü açma çalışmaları sürmektedir.
BU İŞİN ÜNİVERSİTESİ?
Akademi seçmek isteyenlerin ise ülkemiz de iki seçeneği var. Birincisi ve en meşhuru Türk Hava Yolları Uçuş Akademisi’ dir. İkincisi ise Atlas Havayollarının uçuş akademisi AFA’ dır. Türk Havayolları akademi girişte sınavla eleman seçerek alım yapar. Girdiğiniz andan itibaren THY personeli sayılırsınız. Belli bir miktar maaşınız vardır. On yıl zorunlu hizmet karşılığı ve eğitim masraflarının maaşınızın %25 ini geçmeyecek şekilde maaşınızdan kesilme şartı ile eğitimiz başlar.
Özel uçuş okullarına gideyim diye düşünenler bir sürü seçim yapmak zorundadır. Bir sürü kritere de dikkat etmek zorundadır. Bu kriterlerin en önemlisi ve ilk sırada geleni bizlere olan maliyettir. Unutmayın evinizden uzaklaştıkça okul maliyetinin yanında konaklama ve yeme içme gibi ek maliyetlerde karşınıza çıkacaktır. Bunun için sizlere tavsiyem ailenizin yakınlarında bir uçuş okulu var ise onu öncelikli tercihleriniz arasına alın ama daha karar vermek için çok erken olduğunu da unutmayın.
HAVAYOLLARI HANGİ OKULLARI TERCİH EDİYOR?..
Bu zamana kadar panel ve sempozyumlarda bir araya geldiğimiz firma pilotları ve yöneticileri ile yaptığım sohbetler de hemen hepsinin söylediği ortak bir konu vardı; havayolu tecrübeli uçuş öğretmenleri… Evet bu konudan dertli olduklarını birçok defa dinledim. Uçuş okullarında uçmayı öğreniyoruz. Peki havayolları operasyonları ve kokpit içi iletişim, hiyerarşi, mesleki nezaket, call out vb. operasyonel konuşmalar gibi konular?.. Bu konularda bir çok okul sınıfta kalıyor. Bunun en büyük nedeni ise bünyelerinde bulunan uçuş ve simülatör öğretmenlerinin havayolları geçmişi olmaması… Bu konuyu en son TALPA’ nın düzenlediği pilotlar çalıştayında SHGM yetkilileri de dile getirdi. Bu konuda 65 yaş sonrasında pilotlara uçuş okullarında öğretmenlik yapma yolunu da açarak desteklerini gösterdiler. Bu konuyu mutlaka araştırın… Gitmek istediğiniz okulun öğretim kadrosunda kaç kişi havayolları geçmişine sahip? Unutmayın siz uçmayı hobi olarak değil meslek olarak yapacaksınız.
AYLARCA UÇAMADILAR!..
Bir sonraki konumuz uçakların bakımları… Gideceğiniz okulun uçaklarının bakım yetkilerinin okulun kendisinde olup olmadığını ya da bakım konusunda sicilinin temiz olup olmadığını iyice öğrenmeniz gerekmektedir. Bunun en büyük örneğini geçtiğimiz yıllarda bakım yetkileri alınan uçuş okulları yüzünden mağdur olan arkadaşlarımızla sohbetlerimizde gördük. Aylarca uçuş yapamadılar. Eğitimleri uzadı. Banka kredilerini bunu sebep göstererek uzatmak isteyip de uzatamayanlar da olmuştur. Başınıza böyle olayların gelmesini istemiyorsanız; sicil araştırması yapın.
Uçuş operasyonlarının yapıldığı meydan çok önemlidir. Yıllık meteorolojik şartlar meydanları çok etkiler ve bu yüzden uçuş yapıp yapamayacağınız da belli olur. Örneğin Marmara bölgesinde kışın genelde uçuşlar kötü hava şartları yüzünden sekteye uğrarken ege ve güney kesimlerdeki uçuş okulları eğitimleri sekteye uğramadan devam etmektedir. Fakat buna saplanıp diğer maddeleri görmezden gelmeyin. Anlattıklarımın hepsini madde madde yazıp sizin için en uygun olanı seçmelisiniz.
Uçuş okullarının eğitimleri için bankaların çeşitli kredi seçenekleri bulunuyor. Bu konuda en net bilgiyi uçuş okullarından alabilirsiniz. Genelde anlaşmalı oldukları bankalara yönlendirirler… Banka ve faiz şartlarını, ödeme seçeneklerini iyice araştırmayı unutmayın.
18 – 24 AY BAŞKA HAYAT YOK!..
Meslek olarak seçtiğiniz bu işin eğitim süresi meteorolojik şartlar, sınavlardaki başarılarınıza göre en az 18 ay ile 24 ay arasında değişen bir zaman dilimini kapsamaktadır. Bu süre içerisinde teorik eğitimler için hafta içi işe gider gibi uçuş okuluna giderek teorik derslerinizi alırsınız. Uçuşlar 7 gün 24 saat sürekli olabilir. Uçuş yapacağınız göreve bu değişiklik göstermektedir. Yaklaşık 1000 saat teorik ve yaklaşık 210 saat uçuş yaparsınız. Devam zorunlulukları vardır. Dolayısıyla en azından 18 ayınızı bu işe ayırmanız gerekmektedir. Bu süre zarfında çalışamayacağınız için yemek, içmek, konaklama vb. hayati masraflarınızı da önceden ayarlamanız gerekmektedir. Bankaların verdikleri eğitim kredileri bu masraflarınızı karşılamaz. Sadece okula ödenecek olan parayı karşılarlar…
MODÜLER Mİ? ENTEGRE Mİ?
Havayolları taşımacılığı eğitimi iki ayrı sistemden verilmektedir. Birincisi modüler eğitim sistemi ikincisi ise entegre eğitim sistemidir. Her uçuş okulu bu iki sistemden birisini kullanmaktadır. Seçiminizi yaparken buna çok dikkat etmelisiniz. Çünkü bu seçim eğitim sürenizi ve şeklini etkilemektedir. En basit şekli ile entegre kurslarda PPL lisansı almadan kurs sonunda direkt ATPL/Frozen alıyorsunuz. Modüler de ise önce PPL derleri ile başlayıp PPL lisansınızı alıyorsunuz. Sonrasında ATPL teorik dersleri başlıyor ve birkaç paket halinde bu dersleri alıp sınavlarına girerek devam ediyorsunuz. Bu ayrımları iyice düşünüp ona göre karar vermelisiniz.
UÇUŞ LİSANSIMI ALDIM AMA TİPSİZİM!..
Okulu seçtiniz, gittiniz ve bitirdiniz. Artık pilotsunuz. Fakat tipsizsiniz. Hava taşımacılığında pilotlar uçtukları uçak tipinin özel olarak eğitimini alıp ilgili teorik ve pratik sınavlardan başarı ile geçmek zorundadır. Bu eğitime tip eğitimi denmektedir. Tip eğitimi almadan belli kapasite üzerindeki uçakları uçuramazsınız. Tip eğitimini iki şekilde alabilirsiniz. Birincisi tip eğitimi veren okullara giderek bu eğitimi alabilirsiniz. İkinci seçenek ise havayollarının kendi tip eğitim merkezleridir. Bazı firmalar bu eğitimin ücretini pilotlarından peşin isterken bazı firmalar maaşlarından birkaç yıl boyunca eğitim masrafını kesinti yaparak ya da zorunlu hizmet taahhüdü ile karşılamaktadır. Bazı firmalar ise bu masrafı pilotlardan istememektedir. Bu seçenekler firmadan firmaya değişmektedir. Her firmanın farklı politikası vardır. İyice araştırmanızı yapmalısınız.
YA HİÇ UÇAMAZ HALE GELİRSENİZ?
Diyelim ki bu mesleğe üniversite seçimi ile giriş yaptınız. Dolayısıyla bildiğiniz tek iş uçmak. Kırk yaşlarındayken bir kaza geçirdiniz. Sağlık raporu ile uçuşa elverişliliğinizi kaybettiniz. Tek bildiğiniz şey olan uçmak dışında elinizde bir lisans da yok. İşte pilotluk böyle nankör bir meslektir. Siz yıllarınızı verirsiniz. Sürekli ders çalışırsınız. Havacılığın gerektirdiği şekilde yemeğiniz yer içecekleriniz içersiniz. Fakat uçuşa elverişliliğinizi kaybettiğiniz an bunların hepsi boşa gider. Bu yüzden her zaman üniversite seçeneğini seçip pilotaj okuyan arkadaşlara bu bölümün yanında en azından bir bölüm daha okumalarını tavsiye ederim.
SEVİYORSAN HOBİN OLSUN; AŞIKSAN MESLEĞİN!..
Bu ne böyle kamyoncu sözü dediğiniz duyar gibiyim. İnanın birazdan ne demek olduğunu anlayacaksınız. Bu söz çok sevdiğim ve saydığım yıllarca hava kuvvetlerinde ve sonrasında da havayollarında çeşitli kademe ve rütbeler ile pilotluk yapmış. Şimdi de bir uçuş okulunda eğitim müdürlüğü yapan hocama aittir. Biz okula ilk başladığımız gün aynı benim şu an size yaptığım gibi bizlere bu mesleğin artı ve eksilerini anlatmış ve yol yakınken dönmek isteyenler dönebilir demişti.
Arkadaşlar bu meslek öyle bir meslek ki en yakın arkadaşınızın düğününde ya da cenazesinde siz dünyanın bir ucunda ya da havada olacaksınız. Gün gelecek, evleneceksiniz; eşiniz işe giderken siz uçuştan döneceksiniz. O eve gelirken siz tekrar uçuşa gidiyor olacaksınız. Birbirinizi bir müddet bu şekilde göremeyeceksiniz. İnsanlar tatil yaparken siz yapamayacaksınız çünkü onları tatile götüren uçağı siz kullanacaksınız. Çocuğunuz ilk adımları attığında siz Afrika’ da, Uzakdoğu’ da ya da başka bir kıta da olacaksınız. Baba dediğini, okuma bayramını göremeyeceksiniz. Bu yüzden size kızacak, tavır alacaklar… Arkadaşlarınız pilot oldu ya artık bizi tanımıyor diyecekler halbuki sizin onlarla görüşmek için, içiniz gidecek ama onlar bunu bilemeyecekler… Kız arkadaşınız ya da eşiniz hep uçuştasın, yatıdasın bana hiç vakit ayırmıyorsun diyecek ve siz o bunları söylerken bir an önce uyusam da dinlensem yarın tekrar uçuş var diye düşüneceksiniz. Gün gelecek size X firmasında yatı olmuyormuş. Ya oraya geçersin ya da boşanırız diyecek. İşte bunlar ve daha bir çok problem bu mesleği seçmeyi düşünen arkadaşları bekliyor. Abartmışsın demeyin bu saydıklarımın hepsi çevremde ağabeylerimin, arkadaşlarımın, hocalarımın yaşadıkları problemler ve sıkıntılar. O yüzden arkadaşlar bu işi seviyorsanız hobiniz olsun. Aşıksanız mesleğiniz olsun. Türk Hava Kurumu’ nda ya da başka sportif havacılık kulüplerinde çeşitli branşlarda eğitim alıp uçuş yapabilirsiniz. Havayollarında pilot olmamanız sizin pilot olmadığınız anlamına gelmemektedir.
ARTIK ANA DİLİNİZ İNGİLİZCE!..
Şimdi ben bütün bunlara razıyım. Her türlü sıkıntıya rağmen yaparım diyenler ile uçuş planımıza devam edelim. Günümüzde ticari pilot lisansı ya da havayolları taşımacılığı lisansı alabilmeniz için birkaç seçenek var. Üniversiteler, özel uçuş okulları ve bazı havayolu firmalarının kendi uçuş akademileri yurtiçinde de yurt dışında da mevcut. Her ne seçerseniz seçin bu yola girdiğiniz zaman anadiliniz İngilizce bunu unutmayın. Benim İngilizcem orta yeterli mi? Yeterli değil arkadaşlar!.. Bu işe başlayacak kişinin İngilizcesi en az upper intermediate olması gerekiyor. Bu meslekte şu anki yasalar çerçevesinde altmış beş yaşınıza kadar taşımacılık yapabiliyorsunuz. Yirmi bir yaşınızda lisanınızı aldığınızı düşünürsek hayatınızın kırk dört yılı uluslar arası hava sahalarında geçecek ve uluslar arası platformda havacılık dili İngilizce! Yılda 1000 saate yakın uçuş yapacaksınız. Türkçe’ den daha fazla İngilizce konuşacaksınız. Anadiliniz İngilizceymiş gibi düşünmelisiniz.
YURTİÇİ Mİ, YURT DIŞI MI?
İngilizceyi hallettiğimize göre şimdi yurtiçinde mi yurtdışında mı okula gitsek daha iyi olur sorusuna cevap bulalım. Bu soruyu cevaplamadan önce şu ön bilgiye ihtiyacımız var. Tüm ülke otoriteleri ICAO yani uluslar arası havacılık otoritesi çatısı altında toplanmıştır. ICAO havacılığın kurallarını ve gerekliliklerini yayınlar ve ülkelere bunlar uymanız gereken minimum gereklilik ve kurallardır siz isterseniz daha da daraltabilirsiniz der. Bu çerçevede ICAO’ nun yayımladığı gereklilikleri daha da üst noktaya çıkaran Amerika Birleşik Devletleri Federal Havacılık Dairesi yani FAA ve Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı yani EASA kendi gerekliliklerini yazmışlardır. Bizim ülkemizde şu anda ICAO lisansı veriliyor. Fakat Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile EASA arasında bir çeşit imtiyazlı üyelik çalışması sürüyor. Yani yakın gelecekte bizim lisanlarımız EASA tarafından kabul görecek.
Kabul görmez ise ne oluyor? Aldığınız eğitimin ilgili otorite tarafından kabul görmesi için o otoriteye ait sınavlara girmeniz ve geçmeniz gerekmektedir. Yani Amerika’ da aldığınız lisans ile Avrupa merkezli bir şirkette uçmak isterseniz. Tekrardan EASA sınavlarına girmeniz gerekiyor. Aynı durum tersi için de geçerlidir. Yani EASA lisansınız ile Amerika merkezli bir şirkette uçuş yapmanız için oranın sınavlarına girmeniz gerekmektedir. Buna lisans çevrimi deniyor. Bu yüzden ülkemizde çalışmak isteyen arkadaşların gidecekleri okulu seçerken hangi otoriteye bağlı lisansı verdiklerini öğrenmeleri gerekiyor. İngilizce’ den sonra gelen en önemli maddemiz budur.
LİSE Mİ, ÜNİVERSİTE MEZUNU MU?
Ticari pilot lisansı (CPL) için minimum 18 yaşında, havayolu taşımacılığı lisansı (ATPL ) için ise minimum 21 yaşında olmanız gerekmektedir. CPL ile sadece ikinci pilotluk yapabilirsiniz. ATPL ile kaptan pilotluk da yapabilirsiniz. İki lisansı da almanız için gereken minimum eğitim düzeyi lisedir. Doğru okudunuz. Lise mezunu olmanız yeterlidir. Fakat ülkemizde havayolu firmaları, yabancı ülke vatandaşı değilseniz minimum üniversite mezunu olmanızı istemektedir. Uçuş okulu mezunu iseniz hangi bölümden mezun olduğunuzun da önemi yoktur. Şu an da havayollarında beden eğitimi öğretmenliği, arkeoloji gibi bölümlerden ve açık öğretim fakültelerinden mezun ve başarıyla uçuş hayatını sürdüren pilotlarımız bulunmaktadır.
Firmaların kendi uçuş eğitim akademilerine gitmek istiyorsanız o zaman alım şartnamelerinde bulunan fakültelerden mezun olmanız gerekmektedir.
Üniversitelerin pilotaj bölümleri şu anda sayısal puanla öğrenci almaktadır. Hazırlık ve üzerine dört yıl daha okuyarak üniversite diploması alıyorsunuz. Genelde ilk iki yıl teorik ders ve sonraki iki yılda uçuşlarınızı yapıyorsunuz. Okul sonunda özel uçuş okulları ya da akademi öğrencileri gibi siz de SHGM’ nin Ankara’ daki binasında merkezi sınav sisteminde on dört dersten sınava giriyorsunuz. Bu yolu seçecek arkadaşlar için ülkemizde şu anda bir tane devlet iki tane de vakıf üniversitesinin pilotaj bölümü olduğunu söyleyebilirim. Önümüzdeki öğretim yıllarında başlamak üzere bir iki devlet ve vakıf üniversitesinin daha pilot bölümü açma çalışmaları sürmektedir.
BU İŞİN ÜNİVERSİTESİ?
Akademi seçmek isteyenlerin ise ülkemiz de iki seçeneği var. Birincisi ve en meşhuru Türk Hava Yolları Uçuş Akademisi’ dir. İkincisi ise Atlas Havayollarının uçuş akademisi AFA’ dır. Türk Havayolları akademi girişte sınavla eleman seçerek alım yapar. Girdiğiniz andan itibaren THY personeli sayılırsınız. Belli bir miktar maaşınız vardır. On yıl zorunlu hizmet karşılığı ve eğitim masraflarının maaşınızın %25 ini geçmeyecek şekilde maaşınızdan kesilme şartı ile eğitimiz başlar.
Özel uçuş okullarına gideyim diye düşünenler bir sürü seçim yapmak zorundadır. Bir sürü kritere de dikkat etmek zorundadır. Bu kriterlerin en önemlisi ve ilk sırada geleni bizlere olan maliyettir. Unutmayın evinizden uzaklaştıkça okul maliyetinin yanında konaklama ve yeme içme gibi ek maliyetlerde karşınıza çıkacaktır. Bunun için sizlere tavsiyem ailenizin yakınlarında bir uçuş okulu var ise onu öncelikli tercihleriniz arasına alın ama daha karar vermek için çok erken olduğunu da unutmayın.
HAVAYOLLARI HANGİ OKULLARI TERCİH EDİYOR?..
Bu zamana kadar panel ve sempozyumlarda bir araya geldiğimiz firma pilotları ve yöneticileri ile yaptığım sohbetler de hemen hepsinin söylediği ortak bir konu vardı; havayolu tecrübeli uçuş öğretmenleri… Evet bu konudan dertli olduklarını birçok defa dinledim. Uçuş okullarında uçmayı öğreniyoruz. Peki havayolları operasyonları ve kokpit içi iletişim, hiyerarşi, mesleki nezaket, call out vb. operasyonel konuşmalar gibi konular?.. Bu konularda bir çok okul sınıfta kalıyor. Bunun en büyük nedeni ise bünyelerinde bulunan uçuş ve simülatör öğretmenlerinin havayolları geçmişi olmaması… Bu konuyu en son TALPA’ nın düzenlediği pilotlar çalıştayında SHGM yetkilileri de dile getirdi. Bu konuda 65 yaş sonrasında pilotlara uçuş okullarında öğretmenlik yapma yolunu da açarak desteklerini gösterdiler. Bu konuyu mutlaka araştırın… Gitmek istediğiniz okulun öğretim kadrosunda kaç kişi havayolları geçmişine sahip? Unutmayın siz uçmayı hobi olarak değil meslek olarak yapacaksınız.
AYLARCA UÇAMADILAR!..
Bir sonraki konumuz uçakların bakımları… Gideceğiniz okulun uçaklarının bakım yetkilerinin okulun kendisinde olup olmadığını ya da bakım konusunda sicilinin temiz olup olmadığını iyice öğrenmeniz gerekmektedir. Bunun en büyük örneğini geçtiğimiz yıllarda bakım yetkileri alınan uçuş okulları yüzünden mağdur olan arkadaşlarımızla sohbetlerimizde gördük. Aylarca uçuş yapamadılar. Eğitimleri uzadı. Banka kredilerini bunu sebep göstererek uzatmak isteyip de uzatamayanlar da olmuştur. Başınıza böyle olayların gelmesini istemiyorsanız; sicil araştırması yapın.
Uçuş operasyonlarının yapıldığı meydan çok önemlidir. Yıllık meteorolojik şartlar meydanları çok etkiler ve bu yüzden uçuş yapıp yapamayacağınız da belli olur. Örneğin Marmara bölgesinde kışın genelde uçuşlar kötü hava şartları yüzünden sekteye uğrarken ege ve güney kesimlerdeki uçuş okulları eğitimleri sekteye uğramadan devam etmektedir. Fakat buna saplanıp diğer maddeleri görmezden gelmeyin. Anlattıklarımın hepsini madde madde yazıp sizin için en uygun olanı seçmelisiniz.
Uçuş okullarının eğitimleri için bankaların çeşitli kredi seçenekleri bulunuyor. Bu konuda en net bilgiyi uçuş okullarından alabilirsiniz. Genelde anlaşmalı oldukları bankalara yönlendirirler… Banka ve faiz şartlarını, ödeme seçeneklerini iyice araştırmayı unutmayın.
18 – 24 AY BAŞKA HAYAT YOK!..
Meslek olarak seçtiğiniz bu işin eğitim süresi meteorolojik şartlar, sınavlardaki başarılarınıza göre en az 18 ay ile 24 ay arasında değişen bir zaman dilimini kapsamaktadır. Bu süre içerisinde teorik eğitimler için hafta içi işe gider gibi uçuş okuluna giderek teorik derslerinizi alırsınız. Uçuşlar 7 gün 24 saat sürekli olabilir. Uçuş yapacağınız göreve bu değişiklik göstermektedir. Yaklaşık 1000 saat teorik ve yaklaşık 210 saat uçuş yaparsınız. Devam zorunlulukları vardır. Dolayısıyla en azından 18 ayınızı bu işe ayırmanız gerekmektedir. Bu süre zarfında çalışamayacağınız için yemek, içmek, konaklama vb. hayati masraflarınızı da önceden ayarlamanız gerekmektedir. Bankaların verdikleri eğitim kredileri bu masraflarınızı karşılamaz. Sadece okula ödenecek olan parayı karşılarlar…
MODÜLER Mİ? ENTEGRE Mİ?
Havayolları taşımacılığı eğitimi iki ayrı sistemden verilmektedir. Birincisi modüler eğitim sistemi ikincisi ise entegre eğitim sistemidir. Her uçuş okulu bu iki sistemden birisini kullanmaktadır. Seçiminizi yaparken buna çok dikkat etmelisiniz. Çünkü bu seçim eğitim sürenizi ve şeklini etkilemektedir. En basit şekli ile entegre kurslarda PPL lisansı almadan kurs sonunda direkt ATPL/Frozen alıyorsunuz. Modüler de ise önce PPL derleri ile başlayıp PPL lisansınızı alıyorsunuz. Sonrasında ATPL teorik dersleri başlıyor ve birkaç paket halinde bu dersleri alıp sınavlarına girerek devam ediyorsunuz. Bu ayrımları iyice düşünüp ona göre karar vermelisiniz.
UÇUŞ LİSANSIMI ALDIM AMA TİPSİZİM!..
Okulu seçtiniz, gittiniz ve bitirdiniz. Artık pilotsunuz. Fakat tipsizsiniz. Hava taşımacılığında pilotlar uçtukları uçak tipinin özel olarak eğitimini alıp ilgili teorik ve pratik sınavlardan başarı ile geçmek zorundadır. Bu eğitime tip eğitimi denmektedir. Tip eğitimi almadan belli kapasite üzerindeki uçakları uçuramazsınız. Tip eğitimini iki şekilde alabilirsiniz. Birincisi tip eğitimi veren okullara giderek bu eğitimi alabilirsiniz. İkinci seçenek ise havayollarının kendi tip eğitim merkezleridir. Bazı firmalar bu eğitimin ücretini pilotlarından peşin isterken bazı firmalar maaşlarından birkaç yıl boyunca eğitim masrafını kesinti yaparak ya da zorunlu hizmet taahhüdü ile karşılamaktadır. Bazı firmalar ise bu masrafı pilotlardan istememektedir. Bu seçenekler firmadan firmaya değişmektedir. Her firmanın farklı politikası vardır. İyice araştırmanızı yapmalısınız.
Yorumlar
Yorum Gönder