IKEA Etkisi, (IKEA Effect) Nedir

-
Adını İsveç’li mobilya devi IKEA’dan alan bu psikolojik etki, kişilerin üretiminde ya da geliştirilmesinde herhangi bir fiziki ya da fikikrsel katkı sunan kişilerin o ürün veya sonuca çok daha fazla değer vermeleri olarak tanımlanıyor.

Malum IKEA’dan alınan ürünlerin büyük bir çoğunluğunda kişiler kurulumu kendileri yapıyorlar. Bu da o ürünlere karşı kullanıcı sempatisi ve değerini artırıyor. Bu durum sadece IKEA ürünleri için geçerli değil.

Amerika’lı kek ve pasta şirketi Betty Crocker 1940 yılında kek malzemelerini bir karışım haline getirip “sadece su” ilave edilerek fırına verilince kek yapılabilen bir ürünü piyasaya sunduğunda, insanlar bu ürünü satın almadılar. Lakin aynı şirket aynı karışım içerisinden süt ve yumurtayı çıkartıp, bu malzemeleri eklemeyi kullanıcıya bıraktığında ürün satışında ciddi bir artış yaşandı. Bu da kişilerin yapımında emekleri olduğu nesnelere daha fazla değer verdiği sonucunu çıkarmış.

Davranışsal ekonomi konusunda araştırmalar yapan Prof. Dan Ariely bu konuda deneyler yapmış;

Ariely, iki gruba ayırdığı bir deney grubunda

Gruba, belirli bir ücret karşılığında lego parçalardan bir maket yapmalarını istemiş. Maketi yapan deneklerin yaptığı maketler deneğin görebileceği bir yere konulmuş ve bu ücretin daha altında bir ücrete aynı maketten bir tane daha yapmalarını istemiş. Bu şekilde her bir maket sonrası fiyat düşürülmüş.
Gruba ise aynı şekilde maket yapmaları söylenmiş, ancak yapılan maketler denek karşısında, parçalarına ayrılmış ve aynı maketi daha düşük bir ücrete yapmaları istenmiş.
Her iki grupta da tüm katılımcılar bu fiyata artık maket yapmam diyene kadar bu işlem sürmüş.

Sonuç ise 1. grupta yaptığı maketler parçalanmayan kişiler 2. gruptaki maketleri her seferinde gözlerinin önünde parçalarına ayrılan kişilere göre  daha düşük ücretlere maket yapmayı kabul etmişler.

Kısacası insanları çalışmaya iten motivasyonun sadece para değil, kişilerin emeklerinin kalıcı olması ve onun korunuyor olmalarına bağlanmış. Emeklerinin boşa gittiğini düşünen insanların iş motivasyonu daha düşük bulunmuş.

Kısacası insanlar sadece maddi unsurlara bakmıyor, emek yoğunluğuna ve kalıcılığına bağlı olarak motivasyon kazanabiliyorlar. Bu da iş gücü ile üretim ve pazarlama konusunda ciddi bir farklılık yaratmayı mümkün kılıyor.

İnsanların yaptıkları işi veya satın alacakları ürünü sevmeleri ve sahiplenmelerini kolaylaştıran etmenlerin çeşitlenmesi sağlanabiliyor.



Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Araplar Osmanlı'ya İhanet Etti mi?

-
Resim
Murat Bardakçıoğlu gibi bir çok yazar “Din birleştirici unsursa Osmanlı İmparatorluğu neden battı?” diyor zaman zaman . Bu görüştekiler “Türkiye’de din birleştiricidir” sözünü eleştirirken “Din meselesi bu kadar bağlayıcı ise, biz, Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma sürecinde devletin hâkim ve en kalabalık unsuru olan Müslümanlar’dan neden kazık yemiştik ve Anadolu’da cumhuriyetin ilk yıllarında çıkan ayaklanmaların bahanesi neden hep ‘din’ olmuştu?” diye soruyorlar. Aslında Bardakçı yeni bir şey söylemiyor: Türklere 80 yıldır anlatılan bir masalı tekrar ediyor. Bu masal, “Araplar ve diğer ‘Müslüman kardeşleriniz’ I. Dünya Savaşı’nda sizi sattı” diye başlar ve “Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur” diye de noktalanır. Türk’ün özellikle de Müslüman dostu yoktur… Masal budur. Peki gerçek nedir? Gerçek şudur: Osmanlı’nın çöküş döneminde Türk olmayan Müslüman unsurlar arasında gerçekten isyanlar başgöstermişse de, bu unsurların bir bütün olarak “ihanet ettikleri” kesinlikle söyleneme...
Devamı

Hükümetler Tarafından Gerçekleştirilen Tarihin En Büyük Altın Soygunları

-
Yastık altına istiflediğiniz altınlara bir anda el konulsa ne olurdu? Böyle bir haciz girişiminde, altınlarımızı nasıl koruyabiliriz? Bu soruların yanıtları, tarihin en büyük altın soygunları ile cevap buluyor. İşte bütün gerçekliğiyle tarihin en büyük altın soygunları sizlerle; Tarih boyunca gücün ve zenginliğin simgesi olan altın, soylu ailelerin, kral ve padişahların çeşitli eşyalarının oluşumunda kullanılmıştır. Yaklaşık olarak 7000 yıllık bir tarihe sahip olan bu kıymetli metal, değerini koruyarak günümüze kadar gelmiştir. İlk olarak M.Ö 5000 yılında Antik Mısır topraklarında rastlanıldığı iddia edilen altın, daha sonraları Orta ve Doğu Avrupa’nın bazı bölümlerinde kullanılmaya başlanılmıştır. Ayrıca MÖ 1091 tarihinde Antik Çin’in yasal para birimi olan bu değerli metal, ilerleyen tarihlerde de çeşitli ülkelerin sömürülmesine de neden olmuştur. Tarihin en büyük soygunlarından biri ise Julius Caesar (Julius Sezar) tarafından MÖ 58 tarihinde gerçekleşti. 1800’lü yıllarda ise al...
Devamı

Arizona Uçak Mezarlığı

-
Resim
Amerika’da bulunan, çölün ortasında yer alan bu uçak mezarlığı, görüntüsüyle sizleri şaşırtabilir. Miadını dolduran uçaklar işte bu mezarlığa getiriliyor. Amerika Hava Kuvvetlerinde görevini tamamlayan bombardıman uçakları çölün ortasında dizilmiş yatıyorlar. Peki neden uçaklar çölün ortasında yatıyor? Nemsiz ortamların metalin çürümesini geciktirmesi nedeniyle buraya getiriliyor. Sonrasında bu uçakların parçaları ayrıştırılarak hammadde haline dönüştürülüyor.
Devamı